- Podhale potwierdza pozycj臋 lidera geotermalnego z nowym odwiertem Ba艅ska PGP-4.
- Nowe zasoby w贸d termalnych przekraczaj膮 100 stopni Celsjusza, co umo偶liwia produkcj臋 energii.
- Geotermia Podhala艅ska pozostaje kluczowym elementem lokalnego systemu energetycznego.
Niecka podhala艅ska, rozci膮gaj膮ca si臋 pomi臋dzy Tatrami a pieni艅skim pasem ska艂kowym, od lat uznawana jest za najwa偶niejszy geotermalny obszar Polski. Profesor Krzysztof Galos zauwa偶y艂, 偶e
jej budowa geologiczna sprawia, i偶 warunki wyst臋puj膮ce na Podhalu nie maj膮 odpowiednika w innych regionach kraju.
Zbiornik termalny tworz膮 paleoge艅skie utwory
piaskowcowo-艂upkowe o mi膮偶szo艣ci si臋gaj膮cej 3 km, le偶膮ce na ska艂ach
w臋glanowych mezozoiku.
Wyj膮tkowe warunki geotermalne Podhala. Trzeba to wykorzysta膰
- S膮 to warunki wyj膮tkowe w skali kraju, ze wzgl臋du
na nisk膮 mineralizacj臋, wysok膮 temperatur臋 i wydajno艣膰. Realizowana w
ostatnim czasie inwestycja dotycz膮ca wiercenia najg艂臋bszego w niecce podhala艅skiej otworu geotermalnego Ba艅ska PGP-4 w Szaflarach
wskazuje, 偶e mo偶liwe jest uj臋cie w贸d termalnych o temperaturze znacznie
przekraczaj膮cej 100 stopni Celsjusza, co sprawia, 偶e wypada ona jeszcze
lepiej na tle innych region贸w kraju - stwierdzi艂.
W艂a艣nie ta unikatowa struktura decyduje o parametrach, kt贸re czyni膮 Podhale liderem geotermii.
Jak wskazuje prof. Galos, 艣rednia mineralizacja w贸d termalnych w niecce
podhala艅skiej wynosi ok. 2,5 g/dm sze艣c., wydajno艣ci z otwor贸w dochodz膮
do 550 m sze艣c./h, a temperatury w贸d dochodz膮 do ok. 90 st. C.
W skali kraju s膮 to warto艣ci niezwykle rzadkie:
wysoka temperatura i du偶a wydajno艣膰 przy jednocze艣nie niskiej
mineralizacji - zauwa偶a.
Nowe odkrycia i mo偶liwo艣ci energetyczne zwi膮zane z geotermi膮
Jak wskazuje Galos, ostatnie lata przynios艂y jednak
kolejne znacz膮ce odkrycie. W trakcie prac nad odwiertem Ba艅ska PGP-4 w
Szaflarach, kt贸ry mia艂 osi膮gn膮膰 7 km g艂臋boko艣ci, potwierdzono mo偶liwo艣膰 si臋gni臋cia po zasoby o temperaturach przekraczaj膮cych dotychczas znane maksimum.
Jak wyja艣ni艂, najnowszy odwiert wskazuje, 偶e mo偶liwe jest uj臋cie w贸d termalnych o temperaturze znacznie przekraczaj膮cej 100 st. C., a to otwiera nowe mo偶liwo艣ci technologiczne, w tym potencjalnie produkcj臋 energii elektrycznej, co dot膮d w Polsce nie by艂o mo偶liwe z zasob贸w geotermalnych.
Odwiert Ba艅ska PGP-4 w Szaflarach, zako艅czony w pierwszym kwartale
2025 r., wskaza艂 wst臋pnie na mo偶liwo艣膰 wykorzystania g艂臋bszych struktur
geotermalnych, charakteryzuj膮cych si臋 wy偶szymi temperaturami. Z takich
zbiornik贸w prawdopodobnie b臋dzie mo偶liwa produkcja energii elektrycznej,
co stanowi艂oby prze艂om w rozwoju odnawialnych 藕r贸de艂 energii w Polsce
- powiedzia艂 prof. Galos.
Geotermia Podhala艅ska: Kluczowy element lokalnej energetyki
Uruchomiona w 1993 r. Geotermia Podhala艅ska pozostaje kluczowym elementem lokalnego systemu energetycznego.
Ca艂kowita moc zainstalowana uk艂adu grzewczego wynosi tu 133,9 MW, w tym
94,8 MW uzyskiwane jest bezpo艣rednio z geotermii. W 2024 r. sprzeda偶
ciep艂a osi膮gn臋艂a 512 terad偶ul, a system zasila:
- 1112 budynk贸w jednorodzinnych,
- 299 budynk贸w wielorodzinnych,
- 164 budynki us艂ugowo-handlowe,
- 159 hoteli, pensjonat贸w, dom贸w wczasowych,
- 35 szk贸艂, przedszkoli,
- 101 innych obiekt贸w.
Jednocze艣nie wody geotermalne s膮 podstaw膮 regionalnej oferty turystycznej. W siedmiu najwi臋kszych o艣rodkach rekreacyjnych - od Zakopanego przez Bia艂k臋 i Bukowin臋 Tatrza艅skiej, Chocho艂贸w i Szaflary wykorzystywane s膮 w systemie kaskadowym - najpierw pe艂ni膮 funkcj臋 no艣nika ciep艂a w ciep艂owni, a nast臋pnie, po sch艂odzeniu, trafiaj膮 do niecek basenowych.
Infrastruktura i eksploatacja w贸d geotermalnych na Podhalu
W obr臋bie niecki podhala艅skiej do wrze艣nia 2025 r. by艂o wykonanych 19 otwor贸w geotermalnych w tym 4 ch艂onne.
Obecnie rozpoczyna si臋 wiercenie kolejnego odwiertu Ba艅ska PGP-7, kt贸ry zostanie wykorzystany do cel贸w grzewczych.
Mimo intensywnego rozwoju, eksploatacja w贸d podhala艅skich nie osi膮gn臋艂a maksymalnych granic.
Prof. Galos podaje, 偶e pob贸r w 2024 r. wyni贸s艂 6,3
mln m sze艣c., co stanowi 73,3 proc. zasob贸w dyspozycyjnych. Dodatkowo
cz臋艣膰 odwiert贸w funkcjonuje sezonowo, np. Szymoszkowa GT-1,
wykorzystywana jedynie latem, a cz臋艣膰 otwor贸w nie pracuje jednocze艣nie -
jak Zakopane IG-1 i Zakopane-2 - co r贸wnie偶 pozostawia margines
eksploatacyjny.
Jak przypomina G艂贸wny Geolog Kraju r贸wnocze艣nie z rozwojem geotermii ro艣nie znaczenie stabilizacji zbiornika.
Idealnym rozwi膮zaniem by艂aby eksploatacja w贸d termalnych za pomoc膮
tzw. dublet贸w geotermalnych, czyli otworu wydobywczego wraz z otworem
ch艂onnym
- wskazuje.
Obecnie pe艂ny system zat艂aczania prowadzi jedynie Geotermia Podhala艅ska, kt贸ra w 2024 r. wt艂oczy艂a do g贸rotworu 3,4 mln m sze艣c. w贸d termalnych. W 2022 r. kolejny otw贸r zat艂aczaj膮cy wykona艂y "Chocho艂owskie Termy". Proces ten ma kluczowe znaczenie dla utrzymania ci艣nienia i jako艣ci w贸d w d艂ugim okresie.
portalsamorzadowy.pl