Austria – większość energii ze źródeł odnawialnych (05 Oct 2023)

Jak podał 8 sierpnia 2023 r. Dział Badań Statista, w minionym roku ponad 70 proc. austriackiej produkcji energii elektrycznej pochodziło ze źródeł odnawialnych. Zgodnie z oficjalnymi danymi w 2021 r. energia odnawialna stanowiła nawet 79 proc. całkowitej produkcji energii elektrycznej

Jak informuje Federalne Ministerstwo Działań w dziedzinie Klimatu, Środowiska, Energii, Mobilności, Innowacji i Technologii w publikacji „Energia w Austrii 2023. Liczby, dane, fakty”, jeśli chodzi o wytwarzanie energii elektrycznej według technologii, to energia z hydroelektrowni zajmowała minionym roku pierwsze miejsce z 54-67 proc. udziału. Kogeneracja (CHP) to 17,2 proc., energia wiatru miała 11,2 proc. udziału, a fotowoltaika 6 proc. Trzy największe firmy austriackiej energetyki, według przychodów netto w 2022 r to: OMV, Verbund i Wien Energie.

Elektrownie wodne najważniejsze

Największy udział w produkcji energii elektrycznej w Austrii mają hydroelektrownie przepływowe. Wynika to oczywiście z wykorzystania warunków geograficznych kraju, w większości górzystego z wieloma rzekami o dużym przepływie wody i ilości opadów. Pierwsza komercyjna elektrownia wodna powstała już w 1884 r. i była wykorzystywana do zasilania oświetlenia. Jak podaje portal Power Technology, powołując się na dane zebrane przez GlobalData, energia wodna stanowiła 54 proc. całkowitej zainstalowanej mocy wytwórczej w Austrii i 58 proc. całkowitej produkcji energii w 2021 r. 

Przewiduje się, że zainstalowana moc wzrośnie w latach 2022-2035 i energia z elektrowni wodnych ma stanowić 31 proc. całkowitej zainstalowanej mocy wytwórczej. Moc wytwórcza dużych elektrowni wodnych wzrosła w latach 2010-2021 ze średnim rocznym tempie, wynoszącym 0,76 proc. Oczekuje się, że duże elektrownie wodne będą rosły średnio, co roku o 0,09 proc. w latach 2021-2035. 

Elektrownie wodne są rozwijane w Austrii od ponad 100 lat, a w 2021 r. wyprodukowały ponad 40 TWh energii, zajmując szóste miejsce w Europie. Zgodnie z oficjalnymi danymi główna austriacka firma energetyczna eksploatuje około 130 elektrowni wodnych, w tym wysokowydajne elektrownie szczytowo-pompowe w austriackich Alpach i elektrownie przepływowe na wszystkich głównych rzekach kraju. Jak podaje IHA (International Hydropower Association) ponad 3 tys. elektrowni wodnych jest podłączonych do krajowej sieci energetycznej, ale ponad 2 tys. z nich to małe projekty, które produkują energię na potrzeby lokalne. 

Dziewięćdziesiąt pięć procent elektrowni podłączonych do sieci ma zainstalowaną moc mniejszą niż 10 MW, dostarczając około 14 proc. całkowitej produkcji energii elektrycznej. Pozostałe, około 158 elektrowni o mocy większej niż 10 MW, zapewnia ponad 90 proc. mocy zainstalowanej i dostarcza 86 proc. całkowitej produkcji. Jak podano, potencjał techniczny i ekonomiczny szacowany jest na 56,1 TWh, co sprawia, że Austria wykorzystała już około 75 proc. swojego potencjału w tym zakresie. Jak wynika z badania Pöyry z 2008 r., pozostały jeszcze potencjał wykonalny ekonomicznie i środowiskowo wynosi 12,8 TWh. Zgodnie z austriacką strategią elektroenergetyczną „Empowering Austria”, od 6 do 8 TWh może powstać do 2030 r.

Elektrownie szczytowo-pompowe

Obecnie rozwijane są duże projekty związane z budową elektrowni szczytowo-pompowych. Jak podał w marcu 2021 r. serwis „TheMayor” w Salzburgu i Karyntii miały powstać dwie duże elektrownie wodne Limberg III i Reisseck II+. Inwestycja miała kosztować ponad pół miliarda euro i wspierać efektywność energetyczną w regionie. Po ukończeniu Limberg III będzie elektrownią, której projekt jest specjalnie dostosowany do przyszłych potrzeb transformacji energetycznej. Obiekt ma być ukończony w 2025 r. Projekt Reisseck II+ będzie kosztować około 60 mln euro. 

Topografia regionu jest korzystna dla budowy elektrowni, a różnica wysokości będzie łatwiejsza do wykorzystania w przyszłych celach energetycznych. Od 2023 r. nowa elektrownia szczytowo-pompowa w połączeniu z istniejącymi systemami miała służyć wsparciu integracji systemów wiatrowych i fotowoltaicznych w Austrii oraz wspierać bezpieczeństwo sieci. Jak podaje Statista, kraj może również poszczycić się jedną z największych w regionie zdolności magazynowania energii szczytowo-pompowej, wynoszącą prawie 5,6 GW.

Farmy wiatrowe

Statista informuje, że Austria zwiększyła całkowitą moc zainstalowaną energii wiatrowej z nieco poniżej 1000 MW w 2008 r. do ponad 3736 MW w 2022 r. Projekty związane z wykorzystaniem energii wiatru są stale rozwijane. W czerwcu 2023 r. Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) zgodził się wspierać inwestycje firmy EVN w farmy wiatrowe o łącznej mocy 103 MW, zapewniające 72650 austriackim gospodarstwom domowym zieloną energię elektryczną. Oczekuje się, że projekt zostanie ukończony na początku 2025 r., a pożyczka w wysokości 110 mln euro na jego dofinansowanie jest częścią wkładu EBI w plan REPowerEU. 

We wrześniu tego roku podano, że niemiecka firma Vestas otrzymała zamówienie na budowę parku wiatrowego Engelhartstetten w Dolnej Austrii. Zamówienie obejmuje 11 turbin wiatrowych V136 o mocy 4,2 MW oraz dostawę i uruchomienie turbin. To duży projekt na rynku austriackim, który powstał w ramach austriackiej ustawy o odnawialnych źródłach energii, jako część austriackiej strategii transformacji energetycznej. Oczekuje się, że dostawa turbin rozpocznie się w trzecim kwartale 2024 r., a uruchomienie planowane jest na czwarty kwartał 2024 r.

Fotowoltaika

To źródło energii ma obecnie niewielki udział, ale też jest rozwijane. Jak podano w raporcie firmy analitycznej Mordor Intelligence, oczekuje się, że wielkość austriackiego rynku energii słonecznej wzrośnie z 3,80 GW w 2023 r. do 8,50 GW do 2028 r., przy średnim rocznym wzroście wynoszącym 17,47 proc. w okresie prognozy (2023-2028). Zgodnie z austriackim krajowym planem energetyczno-klimatycznym (NECP), rząd austriacki zobowiązał się do zainstalowania 1 mln systemów fotowoltaicznych do 2030 r., co stanowi znaczny wzrost w stosunku do celu 100 tys. dachowych systemów fotowoltaicznych w ramach misji 2030. 

W związku z tym oczekuje się, że czynnik ten stworzy szerokie możliwości dla rynku energii słonecznej. Jak informował w styczniu 2023 r. „PV Magazine” Austria przeznaczyła 650 mln dolarów na zachęty związane z fotowoltaiką w 2023 r. Poza tymi środkami uproszczono procesy zatwierdzania instalacji systemów fotowoltaicznych. Rządy federalne i stanowe planują ścisłą współpracę w zakresie planowania przestrzennego. W przyszłości tylko jeden urząd centralny będzie przetwarzał wszystkie zezwolenia w całej Austrii.

Jak podaje Statista, od początku stulecia roczna produkcja energii elektrycznej w Austrii wzrosła o około 20 proc., przekraczając w ostatnich latach 70 TWh, a krajowa produkcja energii elektrycznej jest bardzo bliska zaspokojenia zapotrzebowania kraju. W 2021 r. Austria odnotowała import energii elektrycznej netto na poziomie około 7 TWh. Niemniej jednak kraj miał w 2022 r. nadwyżkę wartości handlu energią w wysokości ponad 250 mln dolarów. Sektorem gospodarki o największej energochłonności w Austrii (32,4 proc. w 2022 roku) jest transport.

cire.pl