Ministerstwu Klimatu zależy na rozwoju biogazu i biometanu, resort inicjatorem wspólnych działań (25 Nov 2021)

Biogaz jest szansą dla Polski na zwiększenie udziału OZE w miksie energetycznym oraz na uzyskanie stabilnego źródła paliwa gazowego. Tym bardziej, że nasz kraj przez pryzmat dużej produkcji rolniczej, ma potencjał do bycia liderem na rynku biogazu.

Wczoraj, na zaproszenie Minister Klimatu i Środowiska, przedstawiciele administracji rządowej oraz interesariusze sektora biogazu i biometanu, podpisali „Porozumienie o współpracy na rzecz rozwoju sektora biogazu i biometanu”. 

Prace nad porozumieniem sektorowym toczyły się intensywnie od chwili podpisania w dniu 13 października 2020 roku Listu intencyjnego o ustanowieniu partnerstwa na rzecz rozwoju sektora biogazu i biometanu oraz zawarcia porozumienia sektorowego. Wydarzenie to, zorganizowane z inicjatywy pełnomocnika rządu ds. odnawialnych źródeł energii oraz sekretarza stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska Ireneusza Zyski, umożliwiło rozpoczęcie intensywnej współpracy podmiotów zainteresowanych budową i rozwojem polskiego sektora biogazu i biometanu.

Rozwój sektora produkcji biogazu i biometanu ma kluczowe znaczenie dla przeprowadzenia procesu transformacji polskiej gospodarki w kierunku niskoemisyjnym i jest ważnym elementem „Polityki energetycznej Polski do 2040 roku”. Zwiększenie wytwarzania energii z biogazu i biometanu przyczyni się do dywersyfikacji źródeł energii i podniesienia bezpieczeństwa energetycznego Polski, a także wpłynie na realizację celów polityki energetyczno-klimatycznej Unii Europejskiej. To również ważny element walki o poprawę jakości powietrza, poprzez zmniejszenie emisji metanu do atmosfery.

Porozumienie zawiera m.in. listę obszarów kluczowych dla rozwoju całego sektora wraz z uwarunkowaniami, docelowym modelem rynku i postulowanymi kierunkami działań. To przede wszystkim kwestia rozwoju lokalnych sieci dystrybucyjnych dla biogazu i biometanu, łańcucha dostaw (w tym udziału tzw. local content), czy też zagospodarowania biomasy pochodzącej z rolnictwa i przetwórstwa rolno-spożywczego a także nawozowego wykorzystania substancji pofermentacyjnych.

PGNiG widzi szansę na budowę nowego biznesu

W porozumieniu przedstawiono postulaty działań związanych z uruchomieniem i  prowadzeniem produkcji, a także zagospodarowaniem biogazu i biometanu oraz stworzeniem otoczenia regulacyjnego i mechanizmów wspierających rozwój tej gałęzi przemysłu. Dokument zawiera również deklaracje stron dotyczącą dalszej współpracy oraz podejmowania wspólnych inicjatyw umożliwiających realizację zaproponowanych rozwiązań. To ważny element implementujący i urzeczywistniający założenia Polskiego Ładu, który ma za zadanie wzmocnić konkurencyjność polskiej gospodarki.

Mówiąc o rozwiązaniach wspierających bezpieczny dla polskiej gospodarki proces transformacji energetycznej, nie sposób pominąć biometanu. Rozwój instalacji rozproszonych w pobliżu źródeł surowców oraz przetwarzanie uciążliwych dla branż rolniczej i komunalnej odpadów – to wszystko w bardzo krótkim czasie może przyczynić się nie tylko do pozyskania nowego źródła energii, ale również do rozwiązania kilku istotnych wyzwań ekologicznych – podkreślił Paweł Majewski, Prezes Zarządu PGNiG SA.

Spółka jest jednym z wielu podmiotów, które przystąpiły do porozumienia. Stronami Porozumienia są również przedstawiciele administracji rządowej: Minister Klimatu i Środowiska, Minister Funduszy i Polityki Regionalnej, Sekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Sekretarz stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska, Pełnomocnik Rządu ds. OZE, Sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji i Nauki, Pełnomocnik Rządu ds. reformy funkcjonowania instytutów badawczych, a także przedstawiciele inwestorów, podmiotów uczestniczących w łańcuchu dostaw dla sektora biogazu i biometanu, organizacji otoczenia biznesu, instytucji finansowych i ubezpieczeniowych oraz przedstawiciele świata nauki.

Jako spółka gazowa z optymizmem przystępujemy do porozumienia. W ostatnim czasie wielokrotnie podnosiliśmy temat potencjału biometanu. Tym bardziej cieszymy się, że tak wielu przedstawicieli PGNiG mogło wziąć udział w pracach nad projektem  i podzielić się swoją wiedzą oraz doświadczeniem. Z pełnym zaangażowaniem będziemy wspierać dalsze działania zmierzające do wdrożenia sformułowanych w dokumencie zaleceń rynkowych, instytucjonalnych i prawnych – dodaje Prezes PGNiG SA

PGNiG odpowiadało za koordynację prac Zespołu ds. bioLNG i bioCNG oraz zatłaczania biometanu do krajowej sieci dystrybucyjnej gazu. Grupa składająca się z blisko 70 przedstawicieli reprezentujących wszystkich interesariuszy sektora biometanowego odbyła kilkanaście spotkań, podczas których dyskutowali i weryfikowali takie kwestie jak m.in. jakość paliwa, koszty przyłączania i zatłaczania biometanu za pośrednictwem sieci dystrybucyjnej i zastosowanie systemu certyfikacji KZR  w procesie produkcji. Pracownicy PGNiG aktywnie uczestniczyli również w pracach pozostałych sześciu grup roboczych, m.in. w konsultacjach dotyczących wykorzystania substancji pofermentacyjnych.

Do porozumienia przystępuje również Grupa Lotos 

W Grupie LOTOS prowadzone są prace koncepcyjne dotyczące wykorzystania do produkcji wodoru źródeł odnawialnych. Jedną z opcji jest właśnie użycie biogazu, z którego po oczyszczeniu powstaje biometan. Biowodór (renewable hydrogen) wyprodukowany z biometanu będzie mógł być użyty jako samoistne paliwo wodorowe w przyszłości lub jako biowodór wbudowany w cząsteczki paliw ciekłych i stanowić komponent klasycznych paliw. Projekt ten ma olbrzymi potencjał dla realizacji w Polsce unijnych celów w zakresie stosowania biokomponentów/biopaliw zaawansowanych.

Zawarte porozumienie zawiera szereg ważnych i potrzebnych zapisów. Szczególnie istotne są deklaracje dotyczące zapewnienia stabilnego otoczenia regulacyjnego oraz wspólnego wypracowania rozwiązań prawnych zapewniających dynamiczny rozwoju całego sektora biogaz/biometan – podkreśla Jarosław Wróbel, wiceprezes zarządu ds. innowacji i inwestycji Grupy LOTOS. – W zastosowaniu biogazu dostrzegamy znaczny potencjał co do dekarbonizacji zarówno przemysłu, jak i transportu. Może być on użyty zarówno w procesie produkcji paliw tradycyjnych, poprzez wytworzenie biowodoru, który jest wykorzystywany w procesach rafineryjnych, jak również bezpośrednio w pojazdach, w postaci bioCNG/bioLNG.

Grupa LOTOS planuje także do 2024 roku uruchomić innowacyjną platformę aukcyjną do kontraktacji dostaw biogazu, biometanu i biowodoru oraz monitorowania stabilności procesów produkcyjnych u dostawców. Projekt zakłada przygotowanie oraz wdrożenie kompleksowej innowacyjnej platformy pozwalającej na kontraktację przez Grupę LOTOS wolumenów paliw ekologicznych, bieżący nadzór nad procesami produkcyjnymi zakontraktowanych instalacji dostawców, oraz komunikację promocyjno-informacyjną ze środowiskiem potencjalnych dostawców technologii, instytucjami finansowymi i patentami biznesowymi (dostawcy i odbiorcy paliw ekologicznych).

Porozumienie wpisuje się w strategię ORLEN2030 zakładającą osiągnięcie neutralności emisyjnej do 2050 roku

Zgodnie z naszą strategią, rozwijamy biznes w sposób zrównoważony. Angażujemy się w ważne inicjatywy, które przyspieszą rozwój odnawialnych źródeł energii. To perspektywiczna branża, która ma coraz większe znaczenie w polskiej gospodarce i pozytywny wpływ na środowisko naturalne. Połączenie wiedzy, doświadczenia i potencjału PKN ORLEN oraz pozostałych sygnatariuszy porozumienia będzie istotnym i bardzo potrzebnym impulsem dla wzrostu rynku biogazu i biometanu w Polsce – mówi Daniel Obajtek, Prezes Zarządu PKN ORLEN.

Biometan to biogaz produkowany z odnawialnych źródeł energii, o parametrach gazu ziemnego. Powstaje poprzez oczyszczanie biogazu głównie ze związków siarki i dwutlenku węgla. Może służyć jako paliwo do produkcji biowodoru i być wykorzystywany w transporcie.

Poprzez spółkę ORLEN Południe konsekwentnie inwestujemy w biogazownie, które będziemy przekształcać w nowoczesne biometanownie. Wytwarzany przez nas biometan będzie miał kluczowe znaczenie dla dekarbonizacji transportu. Biometan może zostać sprężony do BioCNG, skroplony do BioLNG lub służyć do produkcji biowodoru, stanowiącego komponent paliw ciekłych – mówi Józef Węgrecki, Członek Zarządu PKN ORLEN ds. Operacyjnych.


Kompetencje w tym obszarze odnawialnych źródeł energii konsekwentnie rozwija ORLEN Południe. Spółka z Grupy ORLEN nabyła już trzy biogazownie rolnicze, w których z substratów rolniczych, odpadowych i pozostałości z przetwórstwa będzie produkowany przyjazny środowisku biometan, wykorzystywany w przemyśle lub energetyce. Jednocześnie ORLEN Południe wspólnie z PGNiG złożył wniosek do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów o utworzenie spółki celowej, która zainwestuje w rozwój sieci nowoczesnych biometanowni.

Na biogazową ewolucję gotowa jest również Polska Spółka Gazownictwa

Porozumienie o współpracy na rzecz rozwoju sektora biogazu i biometanu jest inicjatywą, która proponuje szereg rozwiązań wpisujących się w transformację energetyczną naszego kraju. Polska Spółka Gazownictwa, jako narodowy operator systemu dystrybucyjnego gazu, chce być aktywnym uczestnikiem planowanych wspólnych działań mających na celu stymulację rozwoju tego segmentu rynku OZE. Jestem przekonany, że dzięki połączeniu sił uda nam się z sukcesem wprowadzić w naszym kraju technologie dostępne już w Europie Zachodniej i w efekcie „zazielienić” gaz – powiedział Robert Więckowski, prezes zarządu Polskiej Spółki Gazownictwa.Polska Spółka Gazownictwa jest gotowa na biogazową ewolucję.

 

Wydaliśmy wiele warunków przyłączenia dla biometanowni tj. biogazowni wyposażonych w instalację uzdatniania biogazu do parametrów jakościowych gazu sieciowego. Z żadną z nich nie podpisaliśmy jednak jeszcze umowy przyłączeniowej. Mamy nadzieję, że  podsygnowane dziś porozumienie pozwoli wypracować mechanizmy wsparcia dla inwestycji w biometanownie, dzięki czemu biometan popłynie naszymi gazociągami – dodał Ireneusz Krupa, członek zarządu ds. rozwoju i inwestycji Polskiej Spółki Gazownictwa.


Najbliższe dekady należą do biometanu

Produkcja biometanu jest alternatywą dla węgla i gazu ziemnego. Jak podają eksperci i zwolennicy tej formy energetycznej, proces wytwarzania biometanu może przynieść dodatkowe korzyści ekologiczne i ekonomiczne. Z biometanu można uzyskać biowodór, który  jest z kolei doskonałym rozwiązaniem stosowanym w europejskim transporcie. Dla przykładu, coraz więcej europejskich sieci kolei inwestuje w nowoczesne napędy wodorowe w pociągach. 

Perspektywy rozwoju branży biogazowej w Europie są raczej optymistyczne, a ostrożne szacunki raportu Euractiv mówią o dziesięciokrotnym wzroście produkcji biogazu do 2030 r. Według raportu „Gas for climate” w ciągu najbliższych 30 lat produkcja biometanu może osiągnąć w Europie 98 mld m3 – o 4800 proc. więcej niż dziś.

Spodziewana w najbliższych latach redukcja kosztów produkcji biometanu sprawi, że będzie on interesującą alternatywą dla gazu ziemnego. Jak podkreślają analitycy – raczej na pewno nie tańszą niż gaz importowany z Rosji czy Norwegii, ale wciąż ciekawą, jeśli w cenę wytwarzania biometanu wliczymy cały pakiet korzyści środowiskowych, ekologicznych i społecznych.

Biometan może odegrać pozytywną rolę w procesie ograniczania negatywnego wpływu rolnictwa na środowisko. Wykorzystanie pofermentu z biogazowni jako naturalnego nawozu pozwoli zmniejszyć zapotrzebowanie na m.in. azot i fosfor, które odpowiadają za zanieczyszczenie wód.

Innym czynnikiem, który warto wziąć pod uwagę w przypadku biometanu, jest ograniczenie kosztów budowy sieci w ramach systemu energetycznego. Biometan w istniejącej sieci gazowej może zostać zmagazynowany na potrzeby ogrzewania w zimie lub spalony w elektrowni w celu zrównoważenia sieci elektrycznej.

Według szacunków naukowców z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu potencjał produkcji biometanu wynosi w Polsce ok. 7 – 8 mld m sześc. rocznie.

cire.pl