O ile podrożały uprawnienia do emisji, porównanie rok do roku (02 Nov 2021)

Utworzony w 2005 roku system EU ETS jest pierwszym na Ĺ›wiecie międzynarodowym systemem handlu uprawnieniami do emisji. Pozostaje teĹź największym z nich – obejmuje ponad trzy czwarte międzynarodowego handlu uprawnieniami do emisji.

System obejmuje następujące sektory i rodzaje gazĂłw:

• dwutlenek węgla (CO2) pochodzący z wytwarzania energii elektrycznej i cieplnej energochłonnych sektorĂłw przemysłu, w tym rafinerii ropy naftowej, hut Ĺźelaza oraz produkcji aluminium, metali, cementu, wapna, szkła, ceramiki, celulozy, papieru, kartonu, kwasĂłw i chemikaliĂłw organicznych luzem, komercyjnego transportu lotniczego,
• podtlenek azotu (N2O) z produkcji kwasu azotowego, adypinowego, glioksalu i kwasu glioksalowego,
• perfluorowęglowodory (PFC) z produkcji aluminium

System handlu uprawnieniami funkcjonuje nie tylko w UE. Na świcie działają 24 podobne mechanizmy – m. in. w Chinach czy niektórych stanach USA. Forum zwraca jednak uwagę, że systemy te różnią się od siebie zasadami funkcjonowania. To sprawia, że w globalnej rywalizacji powstaje nierówna konkurencja: produkty obarczone niższą ceną CO2, niż w EU-ETS, są tańsze.

Uprawnienia do emisji CO2 są rozliczane według pakietĂłw po jednej tonie. SprzedaĹź praw do emisji jednej tony CO2 ma miejsce głównie na giełdach ICE w Londynie i EEX w Lipsku, przede wszystkim w postaci kontraktĂłw terminowych na emisję dwutlenku węgla. Na giełdzie ICE ceny praw do emisji jednej tony CO2 róşnią się w zaleĹźności od kontraktu terminowego. Informacje dotyczące opłat, ktĂłre ponosi polska energetyka w związku z europejskim systemem, moĹźemy znaleźć na stronie Polskich Sieci Elektroenergetycznych. Koszt jest tutaj zestawiany w odniesieniu do RCCO2, czyli rozliczeniowej ceny uprawnień do emisji CO2.

Dynamika zmiany cen rok do roku

Portal fact-checkingowy Demagog zestawił dane z paĹşdziernika 2020 do danych z tegorocznego paĹşdziernika. 

Spójrzmy na dokładne dane z wybranego cyklu rok do roku

• 1 paĹşdziernika 2020 26,48 euro
• 1 paĹşdziernika 2021 62,17 euro
• 2 paĹşdziernika 2020 26,91 euro
• 2 paĹşdziernika 2021 62,56 euro
• 3 paĹşdziernika 2020 26,87 euro
• 3 paĹşdziernika 2021 62,32 euro
• 4 paĹşdziernika 2020 26,80 euro
• 4 paĹşdziernika 2021 63,40 euro
• 5 paĹşdziernika 2020 26,91 euro
• 5 paĹşdziernika 2021 64,60 euro
• 6 paĹşdziernika 2020 26,78 euro
• 6 paĹşdziernika 2021 59, 24 euro
• 7 paĹşdziernika 2020 26,88 euro
• 7 paĹşdziernika 2021 60,35 euro
• 8 paĹşdziernika 2020 26,32 euro
• 8 paĹşdziernika 2021 58,26 euro
• 9 paĹşdziernika 2020 25,73 euro
• 9 paĹşdziernika 2021 59,18 euro
• 10 paĹşdziernika 2020 26,36 euro
• 10 paĹşdziernika 2021 59,05 euro

W paĹşdzierniku 2021 roku średnia rozliczeniowa cena za uprawnienia do emisji CO2 wynosi ok. 59,79 euro. Tymczasem średnia cena za uprawienia do emisji w analogicznym okresie ubiegłego roku wyniosła 25,72 euro.

Udział w systemie EU ETS jest obowiązkowy dla firm działających w tych sektorach, ale:

• w niektĂłrych sektorach dotyczy to tylko zakładĂłw przekraczających określoną wielkość,
• niektĂłre małe instalacje moĹźna wyłączyć z systemu, jeĹźeli poszczegĂłlne kraje stosują bodĹşce podatkowe lub inne środki, ktĂłre pozwolą zmniejszyć emisje w rĂłwnowaĹźnym stopniu,
• w sektorze lotnictwa do 31 grudnia 2023 roku system EU ETS będzie mieć zastosowanie tylko do lotĂłw między lotniskami znajdującymi się na terytorium Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG)

Ile płacą najwięksi?

Zgodnie z komunikatem dot. wynikĂłw finansowych i operacyjnych Polskiej Grupy Energetycznej SA za rok 2020 w ciągu 12 miesięcy ubiegłego roku instalacje PGE wyemitowały 59,52 mln ton CO2, a koszty związane z emisją CO2 w tym okresie wyniosły ok. 6 mld 200 mln zł. 

Przychody ze sprzedaży CO2 będą są już istotnym elementem polskiego budżetu

Tworząc budĹźet na 2021 r. Ministerstwo FinansĂłw załoĹźyło, Ĺźe w tym roku uzyska z aukcji niespełna 10,4 mld zł. Kwota miała być niĹźsza, niĹź rok wcześniej, kiedy to handel emisjami przyniĂłsł budĹźetowi rekordowe 12,1 mld zł. Tymczasem tylko do końca sierpnia 2021 z tego tytułu wpłynęło do budĹźetu Polski ponad 14 mld zł i była to kwota znacznie większa, niĹź zakładany całoroczny plan! 

Pieniądze, ktĂłre państwo pozyskuje z tej sprzedaĹźy powinny być przeznaczana na cele sprzyjające redukcji emisji gazĂłw cieplarnianych i adaptacji do skutkĂłw zmian klimatu. 

Skoki cen zaczynają budzić coraz większe wątpliwości

Wobec faktu, iĹź uprawnienia do emisji są instrumentami finansowymi, nie wykluczamy, Ĺźe dodatkowa natura tych wzrostĂłw ma charakter spekulacyjny - w tym tonie brzmiał wiosenny komentarz Ministerstwa Klimatu i Środowiska. Z podobnymi sygnałami zgłosiły się teĹź inne kraje, dlatego działania podejmuje teraz Komisja Europejska, ktĂłra ma zbadać funkcjonowanie systemu handlu emisjami EU ETS z pomocą European Securities and Markets Authority stojącej na straĹźy systemu finansowego. Komisja ma potem ocenić czy naleĹźy wprowadzić nowe regulacje w EU ETS.

Polski rząd kilka dni temu opublikował bardziej radykalne stanowisko w sprawie handlu emisjami. Po pierwsze, zdaniem naszego Premiera, Unia powinna wprowadzić maksymalne stawki za emisję CO2, przynajmniej na jakiś czas, bo to one napędzają inflację na rynkach energetycznych. Po drugie WspĂłlnota powinna wycofać się z nowego systemu ETS dla budownictwa i transportu, bo po jego wprowadzeniu ceny energii ponownie wystrzelą w gĂłrę, a to odczuje w swoich portfelach większość mieszkańcĂłw Unii. 

powrót do listy wiadomości