Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji (FST)
jest nowym instrumentem finansowym w ramach polityki sp贸jno艣ci s艂u偶膮cym
zapewnieniu wsparcia obszarom zmagaj膮cym si臋 z powa偶nymi wyzwaniami
spo艂eczno-gospodarczymi wynikaj膮cymi z transformacji w d膮偶eniu przez
Uni臋 Europejsk膮 do osi膮gni臋cia neutralno艣ci klimatycznej. FST zapewni
finansowanie przede wszystkim w formie dotacji.
Fundusz ma umo偶liwi膰 wdra偶anie Europejskiego Zielonego 艁adu, kt贸rego
celem jest osi膮gni臋cie neutralno艣ci klimatycznej UE do 2050 r. 鈥
艂agodz膮c skutki tego procesu, kt贸re b臋d膮 ponosi膰 europejskie regiony,
kt贸rych gospodarki s膮 uzale偶nione od wydobycia paliw kopalnych i
produkcji energii z ich wykorzystaniem.
Dost臋p do finansowania b臋d膮 mie膰 wszystkie pa艅stwa Unii Europejskie,
ale 艣rodki b臋d膮 skoncentrowane na regionach, przed kt贸rymi stoj膮
najwi臋ksze wyzwania: o wysokiej emisji dwutlenku w臋gla czy intensywnie
wykorzystuj膮cych paliwa kopalne 鈥 czyli w臋giel brunatny, torf i 艂upki
bitumiczne. Przy podziale 艣rodk贸w brana pod uwag臋 jest zamo偶no艣膰
poszczeg贸lnych pa艅stw UE.
Wysoko艣膰 bud偶etu FST ewoluowa艂a w toku negocjacji mi臋dzy instytucjami
unijnymi i pa艅stwami cz艂onkowskimi. Ostatnia propozycja m贸wi艂a o
wydaniu na ten cel ze 艣rodk贸w UE kwoty 7,5 mld euro. Wed艂ug ostatnich
informacji do Polski mia艂oby trafi膰 najwi臋cej pieni臋dzy 鈥 27 proc.
bud偶etu FST, czyli oko艂o 2 mld euro.
FST ma by膰 jednak tylko cz臋艣ci膮 pieni臋dzy wydanych przez Uni臋
Europejsk膮 w ramach mechanizmu sprawiedliwej transformacji. 艢rodki na
ten cel b臋d膮 pochodzi膰 tak偶e z programu Invest EU, ponadto zostan膮
udost臋pnione przez skupiaj膮cy si臋 na finansowaniu projekt贸w zwi膮zanych z
gospodark膮 niskoemisyjn膮 Europejski Bank Inwestycyjny.
W sumie z oko艂o 100 mld euro na sprawiedliw膮 transformacj臋 Unii
Europejskiej oko艂o 27 mld euro w r贸偶nych formach finansowania mo偶e
przypa艣膰 Polsce. Tym samym b臋dziemy najwi臋kszym beneficjentem tego
programu. Kolejne kraje dostan膮 znacznie mniej. Niemcy maj膮 dosta膰 oko艂o
11,7 mld euro, Rumunia ok. 10 mld euro, a Francja ok. 5,4 mld euro.
Najwi臋cej pieni臋dzy dla 艢l膮ska
Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej poda艂o, jak chce
podzieli膰 艣rodki na transformacj臋, informuj膮c o kwocie z FST dla Polski w
wysoko艣ci 3,8 mld euro. Obok tych pieni臋dzy do naszych region贸w
w臋glowych ma trafi膰 tak偶e 560 mln euro z funduszu sp贸jno艣ci, co daje
razem bud偶et 4,411 mld euro.
Resort kierowany przez Tadeusza Ko艣ci艅skiego zaproponowa艂 podzia艂 tych 艣rodk贸w na poszczeg贸lne wojew贸dztwa.
Pieni膮dze z FST ma otrzyma膰 sze艣膰 wojew贸dztw: 艣l膮skie (2 066 mld
euro), 艂贸dzkie (344 mln euro), ma艂opolskie (247 mln euro), lubelskie
(248 mln euro), dolno艣l膮skie (556 mln euro) i wielkopolskie (387 mln
euro).
Ministerstwo zaproponowa艂o jednocze艣nie podzia艂 艣rodk贸w w ramach
program贸w regionalnych z bud偶etu UE 2021-2027, kt贸re do tej pory by艂y
wa偶nym 藕r贸d艂em finansowania inwestycji w odnawialne 藕r贸d艂a energii i
efektywno艣膰 energetyczn膮 w poszczeg贸lnych wojew贸dztwach.
Tutaj najwi臋kszym beneficjentem ma by膰 r贸wnie偶 wojew贸dztwo 艣l膮skie,
kt贸re ma otrzyma膰 w ramach swojego RPO do podzia艂u 2,365 mld euro.
Kolejne b臋d膮 wojew贸dztwa: lubelskie (1,768 mld euro), podkarpackie
(1,661 mld euro), mazowieckie (1,67 mld euro), 艂贸dzkie (1,631 mld euro),
ma艂opolskie (1,541 mld euro) i kujawsko pomorskie (1,475 mld euro).
Najmniej 艣rodk贸w w ramach RPO trafi do woj. opolskiego (736 mln euro), lubuskiego (736 mln z艂) i na Dolny 艢l膮sk (870 mln euro).
W sumie 艂膮czna warto艣膰 艣rodk贸w w ramach RPO dla wszystkich wojew贸dztw
wyniesie 28,42 mld euro, z czego 25 proc. trafi do puli rezerwowej,
kt贸ra zostanie podzielona na p贸藕niejszym etapie.
Dodatkowe 艣rodki z bud偶etu Unii Europejskiej na lata 2021-27 dostan膮
wschodnie wojew贸dztwa, kt贸re podziel膮 mi臋dzy siebie alokacj臋 2,508 mld
euro.
gramwzielone.pl