Zgodnie z unijnym prawem, a dokładnie dyrektywą nr 2009/28, kraje Unii Europejskiej powinny wypełnić uzgodniony wcześniej minimalny udział energii odnawialnej w krajowym miksie zużycia energii w elektroenergetyce, ciepłownictwie i transporcie w roku 2020.

Chociaż obecna sytuacja związana z epidemią, skutkująca spowolnieniem gospodarczym i mniejszym zużyciem energii, może sprzyjać zwiększeniu udziału OZE w krajowych miksach energetycznych, to jednak kilka państw Unii Europejskiej będzie mieć i tak problem, aby spełnić swoje zobowiązania w tym zakresie.

Unijna agencja statystyczna Eurostat raportowała ostatnio dane jeśli chodzi krajowy udział OZE za rok 2018. Wynikało z nich, że w tamtym roku średni udział zielonej energii w unijnym miksie energetycznym wzrósł w porównaniu do roku 2017 o 0,5 pkt proc. - do poziomu 18 proc., podczas gdy cel na poziomie unijnym na rok 2020 to poziom 20 proc.

Eurostat wyliczył, że w latach 2017-2018 udział OZE w krajowych miksach energetycznych zwiększyło 21 z 28 państw, a 12 państw już osiągnęło cele, do których realizacji zobowiązało się w roku 2020. Były to Bułgaria, Czechy, Dania, Estonia, Grecja, Chorwacja, Włochy, Łotwa, Litwa, Cypr, Finlandia oraz Szwecja.

Natomiast cztery kraje w 2018 roku były blisko wypełnienia swojego zobowiązania na rok 2020 - brakowało im mniej niż 1 pkt proc. Rumunii w 2018 r. zabrakło do osiągniecia swojego celu na 2020 r. tylko 0,1 pkt proc., a w tym gronie były jeszcze Węgry, Austria oraz Portugalia.

Dziewięciu państwom brakowało od 1 do 4 pkt proc. (tutaj znalazła się Polska z udziałem w 2018 roku na poziomie 11,3 proc. wobec celu 15 proc.), a cztery państwa musiały zwiększyć krajowy udział OZE o więcej niż 4 pkt proc.

Najgorszym krajem pod względem realizacji krajowego celu OZE na rok 2020 w 2018 roku okazała się Holandia, w przypadku której Eurostat odnotował poziom jedynie 7,4 proc., a która w 2020 roku powinna mieć co najmniej 14 proc. zielonej energii.

Teraz Holendrzy szukają sposobu, aby swój cel OZE na rok 2020 wypełnić. Mechanizmem, który może w tym pomóc, jest tzw. transfer statystyczny, czyli zakup wirtualnych wolumenów energii odnawialnej od państwa Unii Europejskiej, który miał jej nadwyżkę ponad swój krajowy cel.

Jednym z takich państw jest Dania, której udział OZE w krajowym miksie energetycznym w 2018 roku wynosił 36,1 proc., czyli 6,1 pkt proc. ponad wymagany cel.

Holendrzy porozumieli się właśnie z Duńczykami w celu wykonania transferu statystycznego zielonej energii, której de facto nie skonsumują, ale która zostanie zaliczona do ich krajowego celu OZE.

W podpisanej umowie między rządem holenderskim i duńskim obie strony wyceniły koszt zakupu 8 TWh wirtualnej energii odnawialnej na 12,5 euro/MWh, co oznacza, że całkowity koszt transferu, który poniosą Holendrzy, sięgnie 100 mln euro. Taka płatność ma zostać zrealizowana w czasie do 5 lat, a pierwsza transza zostanie zapłacona do października 2021 r.

Co więcej, w umowie jest mowa o możliwości dokupienia przez Holandię dodatkowych 8 TWh energii odnawialnej - również po cenie 12,5 euro/MWh. Holenderski rząd ma czas na podjęcie decyzji w tym zakresie do połowy przyszłego roku.

Ponadto w zawartej umowie rządy Danii i Holandii zgodziły się, że środki zarobione z tego tytułu zostaną wydane przez Danię na inwestycje w produkcję tzw. zielonego wodoru.

W umowie jest mowa o zorganizowaniu przez Danię aukcji, której przedmiotem ma być produkcja wodoru pozyskiwanego w procesie elektrolizy z odnawialnej energii elektrycznej. Obie strony podkreślają, że wsparcie produkcji czystego wodoru w Danii leży w ich wspólnym interesie i że będą dzielić uzyskane w ten sposób know-how.

Zarobi też Litwa

Wcześniej sprzedaż wirtualnych nadwyżek energii odnawialnej w ramach transferu statystycznego uzgodniła też Litwa, w przypadku której udział OZE w krajowym miksie energetycznym w 2018 r. sięgał 24,4 proc. wobec celu na rok 2020 na poziomie 23 proc.

Na początku zeszłego roku Wilno podało, że na wirtualnych transferach energii odnawialnej do Luksemburga zarobi przynajmniej 10 mln euro, przy czym w pierwszym etapie przetransferowanie zostanie 550 GWh zielonej energii.

cire.pl