W ciągu ubiegłych 3 miesięcy na terenie elektrowni
Fukushima doszło do przedostawania się do gruntu na terenie elektrowni
skażonej radioaktywnymi substancjami wody, używanej do chłodzenia
reaktorów,
ze zbiorników magazynujących tę wodę. Według najnowszych informacji i
pomiarów skażenie ogranicza się jedynie do strefy awaryjnej, tj.
zamkniętego terenu elektrowni.
W wodzie morskiej przy brzegu Japonii nawet w bezpośrednim sąsiedztwie
elektrowni nie wykryto znaczącego wzrostu stężenia substancji
promieniotwórczych. W kilku punktach aktywność tych pierwiastków
przekraczała dolny limit detekcji, były one jednak na poziomach ledwo
mierzalnych. Opublikowane wyniki pomiarowe z ostatnich 2 lat pokazują
systematyczny spadek zawartości sztucznych pierwiastków
promieniotwórczych w wodzie morskiej w okolicy Fukushimy w miarę upływu
czasu.
Według oświadczenia premiera Japonii sytuacja radiacyjna jest pod
kontrolą. Rząd Japonii deklaruje, że będzie nadal bacznie śledził rozwój
sytuacji, dołoży starań, by zapobiec ewentualnemu
przedostawaniu się skażonej wody i będzie powiadamiać społeczność
międzynarodową o rozwoju sytuacji.
Oddziaływanie skażonej wody na otoczenie
Skażenie wody morskiej radioaktywnymi izotopami cezem-134 i cezem-137
występuje tylko na zamkniętym obszarze portu morskiego przy elektrowni
(powierzchni około 0,3 km2).
Aktywność pierwiastków promieniotwórczych zmierzono w sześciu strefach
na morzu wyznaczonych wokół elektrowni jądrowej. 3 pierwsze strefy
zostały wyznaczone odpowiednio w odległościach 2 km od
elektrowni, 2-20 km oraz 20-60 km. Określono stężenie promieniotwórcze
następujących izotopów: cezu Cs-134, cezu Cs-137, trytu H-3, strontu
Sr-90, plutonu Pu-238, plutonu Pu-239, plutonu Pu-240, oraz
stężenie całkowitej aktywności α i stężenie całkowitej aktywności β.
W pierwszej strefie pomiary wykonano w pięciu punktach. W czterech z
nich wartości stężeń były poniżej progu detekcji. W jednym punkcie
zmierzono stężenie cezu Cs-137 na poziomie 1,7 Bq/l (pomiar 6
sierpnia Br.). Sześć dni później stężenie spadło do poziomu 1,4 Bq/l.
Stężenie trytu wynosiło wówczas 4,7 Bq/l, a ok. 2 tygodnie później było
poniżej progu detekcji.
W drugiej strefie pomiary przeprowadzono łącznie w 16 punktach, w każdym
z nich na głębokościach 2m pod poziomem morza i 2-3 m od dna morza. W
większości z tych punktów wartości stężeń były
poniżej progu detekcji. W kilku punktach niezwykle czułe pomiary były w stanie wykazać
minimalne zawartości Cs-134 i Cs-137 rzędu kilku setnych lub tysięcznych Bq/l. Podobne wyniki dały
pomiary przeprowadzane w strefie trzeciej, czwartej, piątej i szóstej.
Prawodawstwo Unii Europejskiej ani Międzynarodowa Agencja Energii
Atomowej nie określają wartości dopuszczalnych stężeń pierwiastków
promieniotwórczych w wodzie morskiej. Należy zaznaczyć, że
najostrzejsze przyjęte standardy dopuszczalnych stężeń dla wody pitnej
wyznaczają poziom graniczny na 100 Bq/l (Dyrektywa Rady Unii
Europejskiej z dnia 3 listopada 1998 r. w sprawie jakości wody
przeznaczonej do spożycia przez ludzi oraz Standardy jakości wody pitnej
Światowej Organizacji Zdrowia WHO).
Stan uszkodzonej elektrowni
We wszystkich trzech reaktorach wypalone i zniszczone elementy paliwowe
(częściowo stopione w pierwszym okresie po awarii) są stale chłodzone
wodą krążącą w obiegu zamkniętym.
Na terenie elektrowni wybudowano stacje uzdatniania wody usuwające
zanieczyszczenia pierwiastkami promieniotwórczymi tak, by można było
ponownie użyć tej wody do chłodzenia.
Bezpieczeństwo wody i żywności
Badania żywności, które przeprowadzono dla ponad 400 tysięcy produktów
od 1 kwietnia 2012 r., wykazały przekroczenie limitu dla ok. 0,7% próbek
żywności.
Roczna dawka promieniowania powodowana spożyciem produktów żywnościowych
i wody w prefekturze Fukushima była niższa niż jedna setna 1 mSv (dawka
graniczna dla ludności wynosi 1mSv/rok).
Działania zapobiegawcze i ratownicze
Rząd Japonii wspiera organizacyjne i finansowo działania firmy TEPCO w
ograniczaniu rozprzestrzeniania się skażenia poza teren elektrowni.
Zdecydowano m.in. o zastosowaniu nowatorskiej akcji mrożenia gruntu tak,
by wody gruntowe spływające z wyżej położonych terenów w głębi lądu
oraz wody wydostające się z podpiwniczenia elektrowni do
gruntu nie spływały do morza. Wstępnie koszty tej operacji szacuje się
na 320 milionów dolarów.
Według obecnych planów całość operacji likwidacyjnych elektrowni
(usuwania zniszczonego paliwa i rozebranie budynków) ma zostać
przeprowadzona w ciągu 30-40 lat.
Akcja usuwania zniszczeń prowadzona jest z pomocą wielu ośrodków
naukowych z całego świata organizacyjnie skupionych w Międzynarodowym
Instytucie Badawczym Likwidacji Obiektów Jądrowych znanym pod
skrótem IRID (International Research Institute for Nuclear
Decommissioning). Instytut rozpoczął działalność w sierpniu 2013 r.
Materiał przygotowany przez Zespół Komunikacji Społecznej PAA w oparciu o:
- informacje przedstawione przez przedstawicieli rządu Japonii podczas
odbywającej się w dniach 16.09-20.09.2013 r. w Wiedniu 57. Konferencji
Generalnej Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej;
- informacje opublikowane 17.09.2013 r. w systemie USIE przez Urząd Dozoru Jądrowego w Japonii.
www.wnp.pl