Aktualności

Nowy projekt to wynik środowego posiedzenie Komitetu Stałego Rady Ministrów. Co takiego się zmieniło?

Przede wszystkim Ministerstwo Środowiska postanowiło zrezygnować w przetargach na koncesje z wysokości proponowanego udziału Narodowego Operatora Kopalin Energetycznych (NOKE) w zyskach z działalności wydobywczej jako jednego z kryterium oceny.

- W myśl nowego projektu udział NOKE zarówno w kosztach jak i zyskach z działalności wydobywczej ma być taki sam i wynosić nie więcej niż 5 proc. Zmiana ta wydaje się częściową realizacją postulatów branżowych, w których podnoszono, że asymetryczny udział NOKE w zyskach i kosztach konsorcjum eksploatacyjnego stanowi w istocie dodatkowe obciążenie o charakterze parapodatkowym, gdyż to inwestorzy musieliby z własnych środków pokrywać różnicę. W tym świetle, nowe rozwiązanie jest bardziej zbliżone do funkcjonujących na świecie odpowiedników NOKE. Przykładowo, duński Fundusz Morza Północnego ma w koncesjach wydobywczych udział zarówno w kosztach jak i przychodach na poziomie 20 proc. Ministerstwo Środowiska dostrzegło także potrzebę ograniczenia ustawowego kosztów działalności NOKE m.in. rezygnując z zapisów o Komitecie Inwestycyjnym - mówi Grzegorz Kuś, starszy konsultant w dziale prawno-podatkowym PwC.

Ale jak zauważają specjaliści propozycje Ministerstwa Środowiska, dotyczące NOKE, w dalszym ciągu mogą nie spotkać się z entuzjazmem przedsiębiorców. W szczególności pozostawiono zapisy o tym, że udział NOKE oraz operatora w kosztach musi przekraczać 50 proc. Może to utrudnić dywersyfikację ryzyka i pozyskiwanie partnerów do wspólnych poszukiwań na obecnym etapie rozwoju branży w Polsce - przykładowo trzech inwestorów nie mogłoby podzielić między sobą kosztów w proporcji 33 proc.-33proc.-33 proc. (1 proc. dla NOKE).

Ważną zmianą jest również rezygnacja z możliwości blokowania przez NOKE procesu decyzyjnego w ramach konsorcjum eksploatacyjnego. - Oczywiście kluczowe będzie jak NOKE będzie w praktyce korzystało z wprowadzonej zamiast weta procedury zgłaszania zastrzeżeń do czynności faktycznych lub prawnych operatora lub strony umowy o współpracy dotyczących wykonania koncesji - podkreśla doradca.

Kolejną nowością jest przeniesienie na organ koncesyjny obowiązku uzyskania decyzji o warunkach środowiskowych przed przetargiem na koncesję wydobywczą w odniesieniu do rozpoznanych i udokumentowanych złóż. Rozwiązanie takie ma skrócić długość procedur związanych z przetargiem.

Przedsiębiorców posiadających obecnie koncesję powinien również usatysfakcjonować fakt, że gdyby chcieli skorzystać z przysługującego im prawa pierwszeństwa na bazie obowiązujących regulacji (w uproszczeniu uzyskania koncesji wydobywczej bez przetargu) to nie będą, jak to było w pierwotnym projekcie, musieli zgłaszać zamiaru skorzystania z tego uprawnienia.

- W nowym projekcie zasadniczo bez zmian pozostały natomiast kwestie związane z opłatami eksploatacyjnymi, likwidacji koncesji poszukiwawczych czy przepisami dotyczącymi postępowania koncesyjnego. Ministerstwo Środowiska również utrzymało zapisy o likwidacji koncesji poszukiwawczych w zakresie złóż węglowodorów, choć część przedsiębiorców podkreślała, że zabieg ten może nie przynieść zamierzonego zwiększenia zainteresowania prowadzeniem poszukiwań - komentuje specjalista.

Zgodnie z zapowiedziami rządu, jak i brzmieniem poprzedniego oraz nowej wersji projektu, przedsiębiorcy posiadający obecnie koncesje poszukiwawczo-rozpoznawcze nie będą mieli obowiązku zapraszania NOKE do współpracy. Niemniej, kwestia wspólnych poszukiwań w takim wypadku tj. pomiędzy kilkoma przedsiębiorcami bez udziału NOKE (np. udzielenia koncesji wydobywczej na rzecz wszystkich stron wspólnego przedsięwzięcia) nie znalazła odzwierciedlenia w zapisach propozycji ustawowych. Brak takich regulacji może w pewnym stopniu zniechęcać potencjalnych inwestorów, którzy w celu wspólnego poszukiwania będą musieli tworzyć wspólnie ze swoimi partnerami sztuczne struktury np. spółki celowe i przenosić na takie podmioty koncesje i użytkowania górnicze. Wydaje się, że również konsorcja eksploatacyjne bez udziału NOKE powinny mieć możliwość zawarcia umowy o współpracy.

- Nowy projekt zmian w prawie geologicznym i górniczym stanowi w pewnej części realizację postulatów zgłaszanych przez przedsiębiorców w trakcie konsultacji społecznych. Wciąż zasadne wydaje się pytanie o zainteresowanie obecnych koncesjonariuszy współpracą z NOKE, które wprawdzie nie będzie już miało ani zawyżonego udziału w zyskach względem kosztów ani prawa veta, ale dalej będzie tworem quasi-urzędowym, który może nie przystawać do realiów branży wydobywczej w Polsce czy modelów biznesowych inwestorów - podsumowuje Kuś.

Zgodnie z zapowiedziami projekt ustawy ma wkrótce trafić na obrady Rady Ministrów, a później do Sejmu i docelowo wejść w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.

Dariusz Malinowski
www.wnp.pl