W lipcowym projekcie ustawy o OZE jest art. 143 dotyczący zużycia energii z OZE w budynkach. Czy nakłada on potencjalnie obowiązek zużywania energii z OZE w nowych budynkach i budynkach po generalnym remoncie?

- Art. 143 nowego, lipcowego projektu ustawy o OZE ustanawia delegację dla ministra właściwego do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej do określenia w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy i w drodze rozporządzenia warunków technicznych wymaganych do zapewnienia udziału co najmniej 13 proc. energii elektrycznej, ciepła lub chłodu, lub paliwa gazowego z instalacji odnawialnych źródeł energii w bilansie energii zużytej w budynku. Powyższa delegacja nie jest jednak skorelowana z samym obowiązkiem do zapewnienia udziału OZE w całkowitym zużyciu energii w budynku.

Przypomnijmy, że podobna do obecnego art. 143 regulacja zawarta była w poprzednim projekcie ustawy o OZE (z grudnia 2011 r.), ale towarzyszyły jej przepisy wyraźnie nakładające obowiązek zapewnienia w nowych budynkach oraz poddawanych remontowi generalnemu, w zależności od tego, czy były to budynki użyteczności publicznej czy inne, odpowiednio 10 proc. i 13 proc. udziału energii z OZE w bilansie energii zużywanej w budynku. Nie wypełnienie tych zobowiązań było w tamtym projekcie nawet zagrożone sankcją pozbawienia wolności do roku. Lipcowy projekt ustawy o OZE nie tylko nie przewiduje sankcji za niewypełnienie obowiązku zużywania energii z OZE w budynkach, ale w ogóle nie odnosi się do obowiązku zużywania takiej energii.

Na pewno?

- Można oczywiście rozważać, czy delegację do określenia warunków technicznych budynków pod kątem ich dostosowania do wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych na poziomie co najmniej 13 proc. można interpretować równocześnie jako kompetencję do ustanowienia samego obowiązku zużycia takiej energii na wskazanym poziomie.

Moim zdaniem, pomijając kluczową kwestię, czy w ogóle przepis rangi wykonawczej może statuować taki obowiązek, art. 143 projektu nie daje ministrowi żadnych uprawnień w zakresie nakładania wiążących celów zużycia energii z OZE w budownictwie. Należy też zwrócić uwagę, że uzasadnienie do projektu ustawy odnosi się do projektowanej regulacji art. 143 bardzo zdawkowo, nie tłumacząc w żaden sposób czy pominięcie obowiązku do zapewnienia minimalnych poziomów zużycia energii z OZE, przy równoczesnym pozostawieniu wtórnej dla tego obowiązku kompetencji ministra do wprowadzenia przepisów o charakterze technicznym, jest zabiegiem celowym. Nie jest to zresztą jedyny obszar, co do którego uzasadnienie pozostawia sporo do życzenia - w szczególności nie zostało wyjaśnione, czym podyktowane było przyjęcie progu właśnie 13 proc.

To pozostaje przynajmniej jeszcze jedno zasadnicze pytanie, a mianowicie, czy prawidłowa jest zawarta w projekcie ustawy o OZE transpozycja do prawa polskiego dyrektywy 2009/28/WE o promocji OZE w zakresie wprowadzenia środków służących zwiększeniu udziału energii z OZE w budownictwie?

- W mojej ocenie art. 143 lipcowego projektu ustawy o OZE nie stanowi prawidłowej, czyli pełnej, transpozycji do prawa polskiego dyrektywy 2009/28/WE w zakresie wprowadzenia środków służących zwiększeniu udziału energii ze źródeł odnawialnych w budownictwie. Z art. 13 ust. 4 dyrektywy 2009/28/WE wynika, że najpóźniej do 31 grudnia 2014 państwa członkowskie wprowadzają w swoich przepisach i kodeksach prawa budowlanego lub w inny sposób mający równoważny skutek wymóg wykorzystania w nowych budynkach i budynkach już istniejących poddawanych generalnemu remontowi minimalnego poziomu energii z OZE.

Najnowszy projekt ustawy o OZE, jak widzimy, nie wprowadza ani minimalnego ani jakiegokolwiek wymogu wykorzystywania w budynkach energii ze źródeł odnawialnych. Celowa czy przypadkowa rezygnacja z takiego obowiązku w obecnym projekcie w stosunku do pierwotnych propozycji nie zmienia oczywiście faktu, że w terminie określonym w dyrektywie 2009/28/WE ustawodawca jest zobowiązany wprowadzić do prawa polskiego wymóg wykorzystania energii z OZE w budynkach.

WNP