Przyszły unijny budżet przyjazny dla środowiska? (28 Jan 2011)
Komisja Europejska kończy konsultacje w sprawie funduszy unijnych po roku 2013. Zdaniem organizacji ekologicznej Polska Zielona Sieć, fundusze powinny wspierać przyjęte przez Unię strategiczne cele ochrony środowiska, takie jak rozwój zrównoważonego transportu i odnawialnych źródeł energii czy poprawa efektywności energetycznej.
Takie priorytety budżetu Unii powinien wspierać także polski rząd, między innymi ze względu na fakt, że tylko powiązanie wydatków ze strategią rozwojową Unii pozwoli uniknąć cięć funduszy przyznanych Polsce.

Kończące się właśnie konsultacje społeczne pomogą Komisji Europejskiej stworzyć projekty rozporządzeń w sprawie funduszy europejskich po roku 2013. Rozporządzenia te będą wprawdzie negocjowane jeszcze z Parlamentem i Radą UE, jednak treść pierwotnych propozycji Komisji w dużym stopniu zdeterminuje końcowy wynik politycznego procesu, który określi, ile środków ze wspólnego budżetu Unii Europejskiej dostanie Polska po roku 2013.

- Wbrew obiegowym opiniom, budżet Unii jest niewielki w porównaniu do całości wydatków publicznych krajów członkowskich. Dlatego też fundusze unijne muszą być skoncentrowane na wspieraniu ogólnoeuropejskich priorytetów. A przede wszystkim nie mogą być z nimi sprzeczne, tak jak do tej pory - mówi Przemysław Kalinka, koordynator ds. funduszy unijnych Polskiej Zielonej Sieci. - Dla przykładu, skoro celem Unii zawartym w Strategii Europa 2020 jest walka ze zmianami klimatu i ograniczanie emisji gazów cieplarnianych, fundusze unijne powinny wspierać transport przyjazny środowisku, odnawialne źródła energii i efektywność energetyczną.

Zdaniem Polskiej Zielonej Sieci oraz innych organizacji ekologicznych, które wspólnie składają do Komisji swoje uwagi w sprawie przyszłości funduszy europejskich, budżet UE na lata 2007-2013 był całkowicie sprzeczny z unijną polityką klimatyczną.

Jak podkreśla organizacja, w Polsce na projekty z zakresu energetyki odnawialnej przeznaczono zaledwie 1,0% środków, a na poprawę efektywności energetycznej 0,7%. Podobnie, dwa razy więcej środków przeznaczono na szkodliwy dla środowiska transport drogowy niż na transport publiczny i kolejowy - przyjazny środowisku. Tymczasem rozwój energetyki rozproszonej opartej na źródłach odnawialnych czy poprawa efektywności energetycznej nie tylko ograniczają emisje dwutlenku węgla, ale także poprawiają konkurencyjność gospodarki, tworzą miejsca pracy i podnoszą bezpieczeństwo energetyczne kraju.

Zdaniem organizacji ekologicznych, jest jeszcze jeden powód, który powinien skłonić Polskę do promowania przyjaznego środowisku i "proklimatycznego" wykorzystania funduszy unijnych po roku 2013. Już teraz ze strony najbogatszych krajów UE, które zasilają wspólny budżet największymi składkami, pojawiają się postulaty cięć i piętnowany jest każdy przejaw nieefektywności w wydatkowaniu unijnych pieniędzy. Nowe kraje członkowskie nie mają wielkich szans na przekonanie Wielkiej Brytanii, Szwecji czy Holandii, że należą nam się wciąż miliardy euro na budowę dróg czy lotnisk.

- Mamy nadzieję, że polski rząd zrozumie, że o wiele łatwiej będzie nam obronić politykę spójności przed cięciami, udowadniając, że przynieść może ona realizację wielu unijnych celów jednocześnie: poprawić konkurencyjność gospodarek, tworzyć miejsca pracy i chronić klimat - dodaje Kalinka.

Zakończeniu konsultacji, zapoczątkowanych publikacją V Raportu ws Spójności, towarzyszyć będzie dwudniowe forum w Brukseli w dniach 31.01-1.02 br., gdzie przedstawiciele państw członkowskich, samorządów, organizacji pozarządowych i beneficjentów funduszy UE dyskutować będą o kształcie przyszłego unijnego wsparcia.

Polska Zielona Sieć zrzesza 10 wiodących krajowych pozarządowych organizacji ekologicznych. Działa między innymi poprzez budowanie obywatelskiego poparcia dla zrównoważonego rozwoju, tworzenie mechanizmów społecznej kontroli wydatkowania publicznych funduszy, zwiększenie wpływu konsumentów na jakość produktów oraz politykę globalnych korporacji, a także wspieranie ekorozwoju krajów globalnego południa. Organizacja należy do międzynarodowej federacjii CEE Bankwatch Network, monitorującej działalność międzynarodowych instytucji finansowych oraz wydatkowanie funduszy UE pod kątem ich oddziaływania na środowisko.

WNP