|
Szczawnica (woj. małopolskie) jest pierwszym w Polsce pomysłodawcą projektu instalowania kolektorów słonecznych na dużą skalę. Od stycznia do sierpnia br. na 370 budynkach w Szczawnicy zostały zainstalowane łącznie 1 574 kolektory słoneczne do podgrzewania wody.
Realizacja przedsięwzięcia wartego ponad 8,4 mln zł była możliwa dzięki pozyskanej przez władze samorządowe dotacji z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w wysokości 4,2 mln zł oraz dzięki pożyczce na kwotę 3,5 mln zł z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie.
- Szczawnica jest gminą uzdrowiskową, dlatego w zakresie ochrony środowiska ciążą na niej szczególne obowiązki. Przede wszystkim musi spełniać określone normy z zakresu ochrony powietrza, wody i gleby. Normy te dla obszarów uzdrowiskowych są zaostrzone - podaje Stowarzyszenie na Rzecz Ekorozwoju Szczawnicy "EKO Szczawnica", społeczny partner projektu "Ograniczenie niskiej emisji poprzez wykorzystanie odnawialnych źródeł energii przez odbiorców indywidualnych i zbiorowych na terenie miasta Szczawnica z użyciem instalacji solarnych".
W 2007 roku władze samorządowe Szczawnicy zachęcone interesującymi programami dotyczącymi ochrony środowiska naturalnego zdecydowały się podjąć unikatowe w skali kraju przedsięwzięcie dotyczące zamontowania około 2 tysięcy kolektorów słonecznych u indywidualnych odbiorców na terenie Szczawnicy.
- Podobny pomysł zrodził się w kilku powiatach województwa Małopolskiego, które jednak obrały drogę skorzystania w tym zakresie ze środków unijnych. Niestety wkrótce okazało się, że środki unijne na to bardzo interesujące wszystkich przedsięwzięcie ekologiczne są nie do pozyskania przez powiaty i gminy. Szczawnica wybrała inną drogę i postanowiła skorzystać z własnego pomysłu, w ramach którego zdecydowała sięgnąć nie po środki unijne a po środki krajowe. Przedsięwzięcie spotkało się z olbrzymim zainteresowaniem społeczeństwa Szczawnicy, a do założonego celu organizacji tego przedsięwzięcia Stowarzyszenia na Rzecz Ekorozwoju Szczawnicy "EKO Szczawnica" przystąpiło ponad 400 osób - wyjaśnia dalej EKO Szczawnica.
Władze samorządowe precyzyjnie określiły warunki uczestnictwa przedsięwzięciu oraz przyjęły harmonogram i kalendarz działań. Jedynym warunkiem uczestnictwa w projekcie dla mieszkańców i instytucji było wpłacenie wkładu własnego w wysokości 10 proc. kosztów kolektorów w ich domach.
Pierwszy pozytywnie na wniosek Szczawnicy odpowiedział Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie, który przyznał na to przedsięwzięcie pożyczkę w wysokości 3 mln 473 tys. zł oprocentowaną w skali 4% z możliwością jej umorzenia w wysokości 35%.
Władze Szczawnicy wniosek o dofinansowanie projektu złożyły także w EkoFunduszu. Jednak instytucja nie mogła znaleźć odpowiedniej formuły prawnej pod którą mógłby podlegać projekt zamontowania kolektorów słonecznych przez indywidualne osoby.
- Ostatecznie władze samorządowe Szczawnicy taka formułę wypracowały (z resztą miały ją od samego początku) a polegała ona na tym ze kolektory miałyby być przekazane odbiorcom indywidualnym w użyczenie. Miasto i gmina kupuje kolektory i użycza je mieszkańcom. Przez pięć lat samorząd jest właścicielem urządzeń. Po okresie użyczenia każdy, kto ma kolektor na dachu, ma prawo pierwokupu urządzenia za symboliczną złotówkę - tłumaczy stowarzyszenie.
Pomimo dużych starań z obydwu stron, EkoFundusz nie zdecydował się jednak na dofinansowanie przedsięwzięcia ze względu na brak środków.
- Najdłużej na decyzję władze samorządowe Szczawnicy oczekiwały od Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie, ale opłaciło się, ponieważ Szczawnica znalazła się na liście rankingowej, na której umieszczono projekt o dofinansowanie przedsięwzięcia w wysokości 50% jego wartości na kwotę 4 mln 217 tys zł - wyjaśnia EKO Szczawnica.
Dzięki środkom z NFOŚiGW, a także WFOŚiGW w Krakowie przedsięwzięcie mogło zostać zrealizowane. Projekt pn "Ograniczenie niskiej emisji poprzez wykorzystanie odnawialnych źródeł energii przez odbiorców indywidualnych i zbiorowych na terenie miasta Szczawnica z użyciem instalacji solarnych" objął zakup i montaż kompletnych systemów solarnych złożonych z ok. 1574 szt. kolektorów o łącznej powierzchni absorpcji ok. 3600m2 i mocy ok. 2700kw.
- Całość przedsięwzięcia zamyka się kwota 8,4 mln zł. Nie ma co ukrywać że jest to olbrzymi sukces władz samorządowych Szczawnicy które nie ustały w swoich staraniach o pozyskanie tych środków w sytuacji kiedy wydawało się ze nie ma już na nie szans. Jednak cierpliwość została nagrodzona i w chwili obecnej mieszkańcy Szczawnicy cieszą się posiadaniem instalacji solarnych a inne gminy chcą pójść tym śladem i skorzystać z rozwiązania które wymyśliła Szczawnica - podkreśla stowarzyszenie.
Podstawową korzyścią, jaką niesie ze sobą realizacja programu, jest ochrona środowiska i poprawa jakości powietrza, co jest bardzo ważne dla miasta uzdrowiskowego, jakim jest Szczawnica. Mieszkańcy skorzystają też na niższych rachunkach za energię wykorzystywaną do ogrzewania wody.
W lipcu 2009 roku gmina ogłosiła przetarg na dostawę i montaż płaskich kolektorów słonecznych o ściśle określonych parametrach technicznych i posiadających certyfikat potwierdzający deklarowaną sprawność oraz oczekiwany efekt ekologiczny. Dzięki wielkości zamówienia udało się zejść do atrakcyjnej ceny wynoszącej około 3,5 tys. zł za kolektor płaski o powierzchni 2,4 m2.
Instalację kolektorów słonecznych na budynkach w Szczawnicy rozpoczęto w styczniu 2010 roku., a zakończono planowo dokładnie 9 sierpnia, do końca roku potrwa jeszcze rozliczanie finansowe projektu.
Obecnie w Szczawnicy ze słońca pochodzi ok. 3 353,4 kW energii. Energia słoneczna to jedyne możliwe do wykorzystania odnawialne źródło energii na terenie gminy.
- Uwarunkowania prawne, geograficzne i geologiczne określone m.in. w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego w strefie ochrony konserwatorskiej w obszarach Natura 2000 oraz Parkach Narodowych, które obejmują ok. 97% powierzchni Miasta i Gminy wykluczają korzystanie z innych rodzajów źródeł energii odnawialnej - wyjaśnia Stowarzyszenie EKO Szczawnica.
Stowarzyszenie na Rzecz Ekorozwoju Szczawnicy EKO Szczawnica nie skończyło swojej działalności na projekcie zamontowania kolektorów słonecznych. Od chwili powstania organizuje spotkania dla mieszkańców oraz dla członków stowarzyszenia gdzie realizowane są punkty statutowe mające na celu wdrożenie świadomości ekologicznej wśród mieszkańców gminy. Zamierza w najbliższym czasie wprowadzić także takie działania w szkołach poprzez organizację konkursów, szkoleń oraz seminariów o tematyce ekologicznej.
Stowarzyszenie "EKO Szczawnica" zgłosiło również swój udział w Polskiej Lidze OZE, zajmującej się promowaniem wykorzystywania energii odnawialnej na terenie Polski i Europy. W konkursie współzawodniczy blisko 30 miast i gmin. Szczawnica jest liderem w kategorii wykorzystania energii słonecznej.
- Chcemy, aby Szczawnica była znana w Europie jako gmina ekologiczna, czysta i stale obniżająca zanieczyszczenie środowiska - podkreśla Stowarzyszenie EKO Szczawnica.
WNP
|